Mẹ cần làm gì khi con bị nôn trớ? Nguyên nhân và cách xử lý

Chắc hẳn trong cuộc đời làm mẹ, hầu như mẹ nào cũng sẽ gặp phải cảnh con bị nôn trớ, đặc biệt là sau khi cho con bú. Mẹ sẽ rất lo lắng và lúng túng đúng không nào, đặc biệt là những bạn lần đầu làm mẹ. Vậy thì làm thế nào khi con bị nôn trớ và nguyên nhân vì sao con lại bị như vậy? Các mẹ hãy cùng tìm hiểu bài viết sau đây của LMS nhé.

1. Thế nào là nôn trớ ở trẻ sơ sinh?

  • Nôn, trớ là triệu chứng của đường tiêu hóa thường gặp ở trẻ nhỏ đặc biệt là trẻ sơ sinh. Do dạ dày của trẻ nằm ngang, hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện, cơ thắt tâm vị yếu, thường tự động kết thúc sau 12-18 tháng tuổi.
  • Nôn: là tình trạng các chất trong dạ dày bị đẩy ra ngoài qua miệng do sự co bóp của dạ dày phối hợp với co thắt của các cơ thành bụng.
  • Trớ: là sự di chuyển của chất trào ngược từ dạ dày qua hầu họng lên miệng ra ngoài số lượng ít, do sự co bóp đơn thuần của dạ dày. Trớ rất hay gặp ở trẻ sơ sinh.

2. Nguyên nhân khiến con bị nôn trớ?

Nôn trớ sinh lý: do sai lầm về ăn uống và chăm sóc cụ thể:

  • Cho trẻ ăn quá nhiều, bú quá no, ép ăn quá ngưỡng.
  • Cho trẻ bú mẹ không đúng tư thế, hoặc bú bình không đúng cách, làm trẻ nuốt phải nhiều khí vào dạ dày gây nôn trớ.
  • Trẻ vừa ăn no đã đặt trẻ nằm ngay.
  • Quấn tã quá chặt, băng rốn chặt.

Nôn trớ bệnh lý:

  • Các bệnh về đường tiêu hóa
  • Viêm đường hô hấp trên
  • Bệnh nhiễm trùng thần kinh: viêm màng não mủ
  • Tăng áp lực nội sọ: xuất huyết não do giảm tỷ lệ prothrombin
  • Do rối loạn thần kinh thực vật
  • Do dị tật đường tiêu hóa: hẹp phì đại môn vị, hẹp tá tràng bẩm sinh, thoát vị hoành, teo thực quản, thường nôn ngay sau mấy ngày đầu sau sinh.
  • Do tắc ruột, xoắn ruột: thường kèm theo nhiễm trùng toàn thân, bụng chướng, bí trung đại tiện, đi ngoài phân có máu, dịch dạ dày nâu đen.
con bị nôn trớ
Nôn, trớ là triệu chứng của đường tiêu hóa thường gặp ở trẻ nhỏ đặc biệt là trẻ sơ sinh.

3. Cách đánh giá trẻ bị nôn trớ

Riêng phần này có vẻ các mẹ rất quan tâm đúng không nào? Những cách đánh giá sau đây sẽ giúp mẹ phân biệt được đâu là sinh lý và đâu là bệnh lý để không bị lúng túng trong việc xử trí nôn trớ cho con.

  • Đánh giá toàn trạng xem cân nặng và chiều cao của trẻ có tương ứng với độ tuổi không?
  • Quan sát triệu chứng nôn: nôn thốc tháo, nôn vọt hay nôn khan hay nôn ra sữa (sữa mới trắng hay sữa vón), màu sắc chất nôn (vàng, xanh hay gợn nâu?)
  • Hoàn cảnh xuất hiện nôn: nôn vào thời điểm nào trong ngày, có liên quan đến bữa ăn không?
  • Quan sát màu sắc da, niêm mạc, nhịp thở, nhiệt độ, tinh thần của trẻ lúc nôn và sau khi nôn
  • Các biểu hiện nhiễm trùng đường hô hấp: chảy mũi, ngạt mũi, ho, đờm?
  • Các biểu hiện đường tiêu hóa: táo bón, tiêu chảy, đầy hơi/
  • Các biểu hiện thần kinh: trẻ có quấy khóc, hốt hoảng, có giật không?

4. Khi con bị nôn trớ, mẹ nên làm gì?

  • Khi con bị nôn trớ, mẹ phải lập tức nghiêng đầu trẻ sang một bên, để trẻ không bị sặc, rồi nhanh chóng làm sạch chất nôn trong miệng, họng và mũi trẻ (miệng trước, mũi sau), bằng cách hút hoặc quấn khăn gạc vào ngón tay sau đó thấm hết chất nôn trong miệng trẻ ra ngoài.

Lưu ý: một sai lầm của các mẹ đó là khi con bị nôn trớ là sẽ bế xốc trẻ lên vì một phần do mất bình tĩnh và lúng túng, tuy nhiên, điều này sẽ làm tăng nguy cơ trào dịch ói vào phổi, rất nguy hiểm cho trẻ. Do vậy, mẹ không được vội vàng bế xốc trẻ lên nhé. Một sai lầm nữa đó là mẹ sẽ dễ tỏ thái độ bực tức sẽ khiến trẻ mất bình tĩnh, quấy khóc và trớ nhiều hơn. Mẹ nên nhẹ nhàng để trẻ nhanh chóng quên đi việc nôn trớ, đồng thời vuốt ngực và lưng của trẻ từ trên xuống.

  • Khum tay vỗ nhẹ 2 bên lưng nhằm trấn an trẻ, đồng thời giúp trẻ ho bật nốt chất nôn còn lại ra ngoài.
  • Lau cổ và người trẻ bằng nước ấm, thay những đồ vải có chất nôn của trẻ.
  • Khi trẻ hết cơn nôn, cho trẻ uống nước ấm hoặc dung dịch oresol. Do sau khi trẻ nôn sẽ có cảm giác khát, trẻ có khuynh hướng uống nhiều, sau đó sẽ nôn thốc nôn tháo, do vậy nên cho trẻ uống bằng muỗng nhỏ và từng ngụm một. Nên để dạ dày nghỉ trong vòng 30-60 phút. Đối với oresol, với trẻ <1 tuổi cho uống 5 – 10ml mỗi 5 phút. Nếu không có oresol, mẹ có thể vắt sữa và cho trẻ uống bằng thìa theo cách trên. Sau đó nếu trẻ không nôn trớ nữa thì có thể cho trẻ bú mẹ trở lại tăng dần dần số lượng từ 80 – 100ml sau mỗi 3 – 4 giờ. Sau 12 – 24 giờ mà trẻ không nôn trớ nữa thì có thể cho trẻ ăn lại bình thường.
  • Giúp trẻ ngủ để trẻ hồi phục nhanh hơn
  • Theo dõi, đánh giá các dấu hiệu sau khi nôn của trẻ

Lưu ý: tuyệt đối không cho trẻ uống bất cứ loại thuốc chống nôn nào nếu chưa có sự chỉ định của bác sĩ. Trường hợp trẻ nôn trớ kéo dài kéo dài hoặc nôn trớ bệnh lý kèm các triệu chứng sau: sốt, lơ mơ, co giật… (các triệu chứng hô hấp hoặc triệu chứng thần kinh) thì cần đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế để xử trí kịp thời.

Các mẹ cần sáng suốt và bình tĩnh xử trí khi gặp phải tình trạng con bị nôn trớ.

5. Hướng dẫn phòng nôn trớ cho trẻ

Ngoài những nguyên nhân xuất phát do bệnh lý thì tình trạng con bị nôn trớ hoàn toàn có thể cải thiện được nhờ vào việc thay đổi các thói quen đơn giản sau đây:

  • Cho trẻ bú đúng tư thế và ngậm bắt vú đúng
  • Cho trẻ bú từ từ, đủ cữ không ép trẻ ăn quá no
  • Khi trẻ đã ăn no, chú ý cách bế, cách đặt trẻ, không bế xốc trẻ lên hoặc nô đùa với trẻ sau khi ăn no. Mẹ nên nhẹ nhàng bế đứng 15-20 phút và vỗ nhẹ vào phần lưng giúp bé ợ hơi, loại bỏ bớt lượng khí thừa trẻ nuốt vào dạ dày – chính là nguyên nhân khiến trẻ bị nôn trớ.
  • Mẹ nên massage nhẹ nhàng quanh rốn trẻ để giảm co bóp dạ dày hạn chế được nôn trớ. Massage dọc theo đường đi của khung đại tràng làm tăng nhu động ruột, giúp trẻ bài tiết phân đều đặn hằng ngày, làm giảm chướng bụng và nôn trớ.
  •  Nới lỏng quần áo cho trẻ: việc quấn tã chặt hay mặc quá nhiều quần áo khiến thành bụng và dạ dày của con bị chèn ép dễ gây nôn trớ. Vì vậy, khi cho trẻ bú nên nới lỏng quần áo ở khu vực bụng hoặc mặc đồ thông thoáng đảm bảo thoải mái cho con.

Hy vọng sau bài viết dưới đây, mình mong muốn các mẹ có thể hiểu được thế nào là nôn trớ, các nguyên nhân của việc nôn trớ ở con và từ đó có thể sáng suốt và bình tĩnh xử trí khi gặp phải tình trạng này, để giúp con không bị gián đoạn trong quá trình phát triển cũng như tránh được những hậu quả không mong muốn. Chúc các mẹ thành công.

Tài liệu tham khảo:

Bệnh viện Nhi Trung ương

Theo BS Thanh Nguyễn

Xem thêm: Cách vỗ trẻ để đuổi khí sau khi bú mẹ?

Tin liên quan

THAY ĐỔI CƠ THỂ NGAY HÔM NAY

Liên hệ để được đội nhóm tư vấn trực tiếp

Hotline

0984.641.264

Email

lmsgiambeochuanykhoa@gmail.com

Address

566 Lê Duẩn, Phường Eatam, Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk

THAY ĐỔI CƠ THỂ NGAY HÔM NAY

Liên hệ để được đội nhóm tư vấn trực tiếp

Hotline

0984.641.264

Email

lmsgiambeochuanykhoa@gmail.com

Address

566 Lê Duẩn, Phường Eatam, Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk