Bị táo bón nên ăn gì? Dinh dưỡng cho người bị táo bón

Hiện nay, với thói quen ăn uống và lối sống ít vận động ,táo bón đã trở thành một căn bệnh phổ biến thường gặp. Táo bón gây cản trở sinh hoạt, hạn chế làm các công việc hằng ngày. Táo bón mãn tính cũng là nguyên nhân khiến người bệnh phải “rặn” rất nhiều khi đi đại tiện và là triệu chứng của nhiều bệnh lý khác nhau. Tuy nhiên, táo bón thường không phải là bệnh đáng lo ngại – nó có thể ngăn ngừa được và hầu hết các trường hợp có thể giải quyết bằng thói quen ăn uống và tập thể dục lành mạnh. Hãy cùng LMSGiảm Béo Chuẩn Y Khoa tìm hiểu về căn bệnh táo bón, dinh dưỡng cho người bị táo bón và cách phòng chống nhé!

1. Táo bón là gì? 

Táo bón là tình trạng nhu động ruột không xảy ra thường xuyên hoặc khó khăn trong việc đi đại tiện kéo dài trong vài tuần hoặc lâu hơn. Một người được xem là bị táo bón khi người đó có ít hơn 3 lần đi đại tiện trong một tuần.

Sau khi bạn nhai và nuốt thức ăn, thức sẽ đi đến dạ dày của bạn. Từ đó, thức ăn đi đến ruột non, sau đó đến ruột già  và cuối cùng ra khỏi cơ thể qua trực tràng và hậu môn.

Khi thức ăn di chuyển qua hệ tiêu hóa, cơ thể bạn sẽ hấp thụ nước và chất dinh dưỡng cần thiết từ thức ăn. Những gì còn sót lại đi ra ngoài dưới dạng phân . Phân bình thường thường mềm và dễ thải ra ngoài, và nói chung không quá khó để đi đại tiện. 

Hầu hết các trường hợp bị táo bón đều do chế độ ăn uống.

1.1. Nguyên nhân của táo bón

Những lý do tại sao mọi người bị táo bón bao gồm:

  • Chế độ ăn uống không lành mạnh: Hầu hết các trường hợp, táo bón là do chế độ ăn uống không bao gồm đủ nước và chất xơ, cả hai đều giúp ruột hoạt động bình thường. Những người ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, bánh mì trắng và bánh mì tròn, và thịt có thể bị táo bón thường xuyên. Một chế độ ăn uống lành mạnh hơn bao gồm thực phẩm giàu chất xơ (như trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt) có thể giữ cho phân không bị cứng và khô.
  • Ít vận động: Vận động giúp ích cho việc thức ăn di chuyển qua hệ tiêu hóa, vì vậy không hoạt động thể chất đủ có thể góp phần gây ra táo bón.
  • Căng thẳng: Bạn có thể bị táo bón khi tâm trạng không được thoải mái chẳng hạn như thay đổi cuộc sống hoặc một vấn đề ở nhà. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng căng thẳng có thể ảnh hưởng đến cách hoạt động của hệ tiêu hóa và có thể gây táo bón, cũng như các tình trạng khác như tiêu chảy.
  • Hội chứng ruột kích thích (IBS): Một số người mắc một tình trạng gọi là hội chứng ruột kích thích (IBS), có do căng thẳng hoặc do ăn một số loại thực phẩm “gây kích thích”, thường là chất béo hoặc cay. Một người bị IBS có thể bị táo bón hoặc tiêu chảy, cũng như đau dạ dày và đầy hơi.
  • Thói quen nhịn đi vệ sinh: Tránh đi vệ sinh, ngay cả khi bạn thực sự muốn đi, thói quen này có thể gây táo bón. Khi bạn phớt lờ sự thôi thúc tự nhiên sẽ khiến những lần sau của bạn khó đi hơn.
  • Một số loại thuốc: Đôi khi, các loại thuốc như thuốc chống trầm cảm và những thuốc dùng để điều trị thiếu sắt có thể dẫn đến táo bón.

Trong một số trường hợp hiếm hoi, táo bón là dấu hiệu của các bệnh lý khác, vì vậy hãy thông báo cho bác sĩ nếu bạn tiếp tục gặp vấn đề hoặc nếu tình trạng táo bón kéo dài từ 2 đến 3 tuần.

1.2. Các triệu chứng của táo bón

 Mỗi người có một thói quen đi vệ sinh khác nhau, vì vậy không đi đại tiện mỗi ngày không nhất thiết bị táo bón. Một người có thể đi ba lần một ngày, trong khi người khác có thể đi ba ngày một lần.

 Nhưng nếu bạn đi vệ sinh ít hơn bình thường hoặc nếu mỗi lần đi vệ sinh bạn cảm thấy khó khăn hoặc đau đớn, có thể bạn đã bị táo bón. Một người bị táo bón có thể có những triệu chứng sau:

  • Đại tiện ít hơn 3 lần/1 tuần
  • Cảm thấy no hoặc đầy hơi mặc dù đã ăn cách đấy khá lâu.
  • Phân cứng,đường kính lớn khó đẩy ra ngoài
  • Cảm thấy khó khăn, đau khi đi đại tiện
  • Cảm thấy căng thẳng khi đi vệ sinh
  • Có máu trên bề mặt phân cứng hoặc giấy vệ sinh
Dinh dưỡng cho người bị táo bón
Chế độ dinh dưỡng cho người bị táo bón phải bổ sung thật nhiều thực phẩm chứa chất xơ.

1.3. Các biến chứng có thể gặp do táo bón

Đi ngoài phân máu:

Khi khối phân rắn cứa rách niêm mạc ống hậu môn trực tràng sẽ gây chảy máu. Mức độ mất máu nhiều hay ít phụ thuộc vào mức độ chấn thương niêm mạc, có tổn thương điểm mạch, sự tái phát thường xuyên của táo bón.

Nứt kẽ hậu môn 

Khi khối phân khô cứng, ngoài việc có thể gây rách niêm mạc ống hậu môn, các lớp cơ thắt ống hậu môn cũng có thể bị ảnh hưởng và bị rách, đây gọi là tình trạng nứt kẽ hậu môn. Không chỉ khiến bệnh nhân đại tiện ra máu mà còn gây đau đớn cho bệnh nhân với những lần đi đại tiện tiếp theo.

Đau đớn khi đi ngoài:

Đau do nứt kẽ hậu môn gây ra hoặc co thắt cơ thắt cơ vòng hậu môn, đau tăng lên khi có abces hậu môn, rò hậu môn.

Thay đổi tâm lý

Bệnh nhân cảm thấy bực bội, khó chịu, ăn uống không ngon, ngủ kém gây mệt mỏi khiến sức khỏe bệnh nhân sa sút.

Suy kiệt cơ thể-nhiễm độc mạn

Phân ứ đọng lâu ngày trong đại tràng sẽ tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại phát triển sinh ra các chất có hại ngấm, hấp thu vào máu sẽ dần dẫn tới nhiễm độc mạn tính. Gây nên tình trạng kích thích thần kinh làm ảnh hưởng tới tâm tính và tinh thần người bệnh, khiến người bệnh lúc nào cũng cảm thấy bực bội, khó chịu. Bệnh nhân ăn uống kém thì về lâu dài sẽ khiến sụt cân, thiếu máu, da xanh, niêm mạc nhợt, da khô xấu.

Bệnh trĩ

Khi bị táo bón kéo dài, ổ bụng thường xuyên phải gắng sức để đại tiện và vô tình làm cho các búi trĩ to ra, đi đại tiện thường có máu.

Tắc ruột

Táo bón khiến thời gian di chuyển của phân trong ruột chậm hơn, điều này khiến phân tích trữ lâu ngày trong ruột, có thể gây ra hiện tượng tắc ruột.

Dinh dưỡng cho người bị táo bón
Hãy uống nhiều nước để phòng ngừa bệnh táo bón.

2. Dinh dưỡng cho người bị táo bón – Cách phòng chống

Chế độ dinh dưỡng cho người bị táo bón vô cùng quan trọng, để khắc phục tình trạng táo bón kéo dài bạn cần làm theo các lưu ý sau:

2.1. Chế độ dinh dưỡng cho người bị táo bón

Uống nhiều nước hơn: Uống đủ nước và các chất lỏng khác giúp phân mềm để chúng có thể di chuyển dễ dàng hơn qua ruột. Khi bạn không uống đủ nước, phân có thể trở nên cứng và khô khiến bạn cảm thấy khó khăn hơn khi đi đại tiện.

Ăn nhiều chất xơ: Thực phẩm giàu chất xơ như trái cây, rau và bánh mì nguyên hạt, có thể giúp ngăn ngừa táo bón. Chất xơ không thể được tiêu hóa, vì vậy nó giúp làm sạch ruột bằng cách di chuyển ruột, trong khi một chế độ ăn uống đầy đủ chất béo, đường hoặc tinh bột có thể làm chậm ruột.

Cố gắng bổ sung nhiều chất xơ hơn trong chế độ ăn uống của bạn bằng cách ăn trái cây tươi như lê, táo (cả vỏ), cam và chuối chín, hoặc trái cây khô như mận khô. Các loại thực phẩm giàu chất xơ khác bao gồm đậu, bột yến mạch, bánh mì nguyên hạt và bỏng ngô.

Xây dựng một chế độ ăn uống điều độ phù hợp: Vì ăn uống là một cách kích thích tự nhiên cho ruột, các bữa ăn đúng bữa có thể giúp bạn hình thành thói quen đi đại tiện thường xuyên. Nếu cần, hãy lên lịch ăn sáng sớm hơn một chút để tạo cơ hội cho bản thân đi vệ sinh thoải mái trước giờ học, giờ làm.

2.2. Những lưu ý ngoài chế độ dinh dưỡng cho người bị táo bón

Đảm bảo rằng bạn tập thể dục đầy đủ: Hoạt động thể chất giúp chuyển hóa thức ăn qua hệ tiêu hóa và thúc đẩy nhu động ruột . Vì vậy hãy cố gắng vận động thường xuyên. Chỉ vận động đơn giản như đi bộ thể dục hoặc luyện số bài tập nhẹ nhàng.

Không nhịn đi vệ sinh: Có thể bạn không muốn sử dụng phòng vệ sinh ở trường học, hoặc có thể bạn không muốn dừng công việc đang làm ngay lúc đó. Nhưng nếu bạn có thói quen phớt lờ các tín hiệu của cơ thể rằng đã đến lúc phải đi, thì dần dần những lần đi vệ sinh của bạn sẽ trở nên khó khăn.

Trên đây là những kiến thức cơ bản về táo bón và những cách phòng tránh với mục đích tham khảo vào việc thay đổi chế độ ăn uống và vận động  không có tác dụng thay thế chỉ dẫn của bác sĩ, cách tốt nhất bạn nên đến gặp bác sĩ để tìm hiểu nguyên nhân thực thể của bạn, bác sĩ sẽ kê đơn nếu bạn phải cần đến thuốc và xây dựng cho bạn một lộ trình thích hợp với bạn.

Bác sĩ Nguyễn Thị Phi Yến

Xem thêm: Không ăn tinh bột để giảm cân: Nên hay không?

Chia sẻ :
Share on facebook
Share on email
Tin liên quan

THAY ĐỔI CƠ THỂ NGAY HÔM NAY

Liên hệ để được đội nhóm tư vấn trực tiếp

Hotline

0984.641.264

Email

lmsgiambeochuanykhoa@gmail.com

Address

566 Lê Duẩn, Phường Eatam, Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk

THAY ĐỔI CƠ THỂ NGAY HÔM NAY

Liên hệ để được đội nhóm tư vấn trực tiếp

Hotline

0984.641.264

Email

lmsgiambeochuanykhoa@gmail.com

Address

566 Lê Duẩn, Phường Eatam, Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk

Nhận tư vấn miễn phí

Liên hệ để được đội nhóm tư vấn trực tiếp